Zimowa obrzędowość Trójwsi Beskidzkiej

Tradycyjnie w trzeci wtorek miesiąca zapraszamy przewodników i kursantów SKPB Katowice na nasze spotkanie doszkalające. Tym razem odbędziemy wyjątkową podróż w świat dawnych zimowych obrzędów – od andrzejkowych wróżb, przez mikołajowe orszaki, aż po wigilijne wierzenia i szczodre dni.

Zapraszamy wszystkich przewodników, kursantów i sympatyków SKPB Katowice na kolejne Beskidzkie Spotkanie Wtorkowe, które tym razem przeniesie nas w sam środek zimowej obrzędowości Karpat. Będzie to podróż przez czas i przestrzeń – od magicznych wróżb andrzejkowych, przez mikołajowe pochody, aż po wigilijne rytuały i kolędnicze tradycje towarzyszące przełomowi roku.

W trakcie spotkania przyjrzymy się temu, jak nasi przodkowie rozumieli „czas zawieszony”, graniczne momenty roku oraz przestrzeń sacrum codzienności. Odkryjemy symbolikę lania wosku, rolę „żywej gałęzi”, znaczenie opozycji parzyste/nieparzyste oraz moc granicy – tej dosłownej i tej rytualnej. Porozmawiamy o obrzędowych postaciach, które od wieków przewijają się w beskidzkiej tradycji: Czornych, Diable, Miedźwiedziu, ale też Żydzie, Cyganach czy Cygance – i o tym, jak ich semantyka odbijała wyobrażenia o „Innym”.

Zajrzymy również do świata zimowego kolędowania – od Mikołajów i „chodzynio świyntego Mikołoja”, przez Lucek i ich magiczne darowanie, aż po Połazy, winszownikówi Trzech Króli. Przywołamy wigilijne zwyczaje: dekorowanie izby, znaczenie sakralnego chleba, symbolikę drzewka, rytuały wieczerzy oraz wigilijne wróżby o charakterze matrymonialnym i agrarnym. To wszystko w kontekście dynamiki kulturowych przemian – bo choć wiele z tych praktyk ma dziś inną formę, wciąż niosą ze sobą opowieści o dawnej wrażliwości i relacji człowieka z naturą.

Spotkanie będzie okazją, by spojrzeć na znane święta i zwyczaje z zupełnie nowej perspektywy – etnograficznej, symbolicznej i praktycznej. To znakomita porcja wiedzy dla przewodników oraz kursantów, którzy chcą lepiej opowiadać o kulturze regionu i rozumieć jej korzenie.

Prelegentka

dr Małgorzata Kiereś – góralka z Istebnej, etnografka, badaczka kultury górali beskidzkich oraz pogranicza kulturowego, także przewodniczka beskidzka. Specjalizuje się w dorocznej i rodzinnej obrzędowości polskich Karpat. Autorka 14 publikacji książkowych, 28 artykułów naukowych i około 200 tekstów popularnonaukowych. Doskonała znawczyni tematów, o których będzie mowa podczas spotkania.

Technikalia:

Aby dołączyć do spotkania wystarczy kliknąć w ten link:
https://meet.google.com/wim-ndvw-idy. Dzięki niemu zostaniemy przekierowani na stronę, na której będzie odbywać się spotkanie.
Spotkanie odbędzie się we wtorek 16 grudnia, rozpoczynamy punktualnie o 19:00.
Prosimy o wyłączenie mikrofonu oraz kamery, aby nie obciążać zbytnio połączenia.

📅16.12.2025
🕖19:00
📌online